Likha ni: Jun-Jun
Makulay. Maingay. At mala-fiesta. Ganito ang eleksyon sa bayan ni Juan Dela Cruz! Magulo. Marumi. Pero ganito rin ang eleksyon sa bayan niya. Kumpleto sa mga eksenang dramahan, plastikan, at patutsadahan. Kumpleto sa sound effects at mga theme songs. Maraming bida, pa-bida, mga extra, at special participation. Sapawan sa aktingan. Halos 100 milyong Juan Dela Cruz kasi ang bumubuo sa bansa. Mula Luzon, Visayas, at Mindanao. Kasama pa ang mga Pilipino sa ibang bansa. Watak-watak dahil sa pagiging arkipelago ng kapuluan. Pero complete attendance kapag panahon ng halalan. Ganito ang mala-pelikulang drama ng halalan sa bayan ni Juan.
Aminin man natin o hindi, ibang klase ang halalan sa Pinas. Mula kampanya hanggang araw ng eleksyon, blockbuster ang politika. Kanya-kanyang trip ang mga kumakandidato sa panliligaw. Kanya-kanyang trip din ang mga botante sa pagpili. Ngunit di rin natin sila masisisi. Ito na ang nakasanayan ng lahat. Ito na ang nakagisnan. Mula pa sa mga estilo ng iba't ibang lahing sumakop sa atin. Nabuo ang mga ganitong konsepto na karaniwan nang laman ng halalan sa ating bayan.
KANDIDATO. Ito ang mga tauhan sa halalan. Alam nilang sila ang bida, ang kalaban ang kontrabida. Pero ang kaibahan, lalabas ang tunay na protagonista pagkatapos ng bilangan. Kadalasang sila ay anak ng mga dating nang politiko. O kaya, artista na popular sa bayan nila. Daig pa nila ang mga multo sa husay sa pagpaparamdam. Daig pa ang mga broadcaster sa husay sa pagsasalita. Daig pa ang mga artista sa mga guestings. Dalaw sa fiesta, graduation, kasal, binyag, at burol. Palibhasa, matira-matibay ang laban sa Pinas. Kailangan mong puntahan, kamayan, at ligawan, ang pinaka-kasulok-sulukan, kadulo-duluhan, at kadilim-dilaman ng mga eskinita. Makakuha lang ng maraming suporta. At nakababahala lang minsan, dahas ang kadalasang paraan ng iba lalo na kapag wala na talagang tyansa. Politikang ina naman! Ganito ang drama sa halalan.
BOTANTE. Kung sila Sir at Ma'am ang mga bida. Sila naman ang manonood. Pero hindi tulad sa pelikula. Libre lang ang bumoto. Minsan pa nga, dito pa sila nagkakapera. Aminin na natin o hindi, uso pa rin ang vote-buying. Panahon pa yata nila lolo't lola iyan! At walang deadline kung kailan matatapos. Parang hindi na nga yata. Sa panahon ngayon, mas kinokonsidera na ng mga botante ang popularidad kaysa kalidad ng plataporma. Politikang ina naman talaga! Ganito ang drama sa halalan.
KAMPANYA. Ito ang trailer ng halalan. Panahon ng pagpo-promote. Narito ang pinaka-exciting na part ng drama ng halalan. Bukod kasi sa ganito nagkakainitan ang mga kandidato sa parinigan nila. Dito rin nagkakapera ang ilan. Pero, kung tutuusin, umaangat ang ekonomiya tuwing eleksyon. Mula sa mga campaign paraphernalia, tulad ng mga tarpaulins, flyers, pa-t-shirts, pakontes, pa-raffle at maging pa-concert. Hanggang sa mga pa-sweldo sa mga campaign managers, dancers, supporters, at iba pang tau-tauhan. Pero mas moderno na ngayon. Pwede nang mangampanya sa mga TV Screens. Mahal nga lang ang bayad. Pero kung gusto mo ng libre, meron na ring kampanya sa social media. Lalo na't ito ang pinakamakapangyarihan ngayon. Marami pang access na makukuha. Sa kabila ng lahat, pera ang nagpapaikot sa panahon ng kampanya. Pera ang nagiging sentro ng politika sa halip na Plataporma. Politikang ina naman Juan! Ganito ang drama sa halalan.
BOTOHAN. Ito na talaga ang highlight ng lahat. Ang araw na pinakahihintay. Ang araw na pipili si Juan na parang moviegoer sa kung anong pelikula (o kandidato) ang iboboto niya. Dito magkakaalaman kung sino o ano ang magiging box-office sa lahat. Pero minsan, dito nagaganap ang pinakamaruming pwedeng mangyari sa halalan -- ang dayaan. Hindi malayong mangyari ito lalo na noon na hindi pa automated ang sistema ng halalan sa bansa. Noong isinusulat lang ang mga pangalan ng mga nais mong iboto sa kapirasong papel at saka ihuhulog sa dilaw na kahon na kung tawagin ay "ballot box". Mabuti na lang ngayon, di-shade na lang ang balota. Kaso nga lang, dahil alam nating mahina sa techi-techi si Juan, samu't saring aberya't reklamo ang kapalit nito. Politikang ina naman! Ganito talaga ang drama sa halalan.
BILANGAN. Maraming nagsasabi na "You can win on voting but you might lose on counting". Ito minsan ang nangyayari sa ilang kandidato. Alam naman kasi natin ang pag-iisip ng mga pinoy, hindi papatalo. Walang imposible pagdating sa bayan ni Juan. Gagawin ang lahat, makaupo lang sa mga gintong upuan na kailangan mong makapatay para makaupo. Dito nagkaroon ng isyu sina Makoy at Tita Cory noong 1986 at sina GMA at FPJ noong 2004. Kaya nga nauso ang mga Watchdogs at Watchers para kontra-daya na rin. Pero minsan, nakakapagtaka lang rin. Ang ugali kasi ng pinoy, kapag natalo sa laban, sasabihing dinaya o kaya niluto. Iyon ang panget lang sa mga labanan lalo na dito sa Pinas. Hindi marunong tumanggap ng pagkatalo si Juan kapag talunan. Politikang ina! Wala na ganito na talaga ang drama sa halalan.
Ilan lamang ang mga ito sa bumubuo sa drama ng eleksyon sa Pinas. Nakakahiya mang isipin, pero totoo. Walang dudang kahit walang direktor ang mala-pelikulang halalang ito, nagaganap ang mga katotohanang bahagi na lamang ng ating kasaysayan. Anuman ang maging eksena sa politika ng ating bansa, kailangan nating subaybayan ito. Dahil, sa huli, kinabukasan rin nating lahat ang magiging ending ng dramang ito ni Juan at ng kanyang bayan.
No comments:
Post a Comment